De basistaken VTH verhelderd

Exsin krijgt regelmatig vragen over het basistakenpakket Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving. Zijn de basistaken van de omgevingsdiensten al wettelijk verankerd? Welke exacte milieutaken moeten de diensten nu verplicht uitvoeren? Dit artikel geeft een overzicht van de recente regelgeving.

De Wet VTH is de basis

Deze wet uit 2016 verbeterde en vernieuwde het stelsel van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). De wet stelt met een wijziging van de Wabo (Wet algemene bepalingen omgevingsrecht) randvoorwaarden en eisen aan provincies, gemeenten en de omgevingsdiensten. Het doel: bevorderen van de kwaliteit en de onderlinge samenwerking.

Provincies en gemeenten blijven verantwoordelijk

Binnen het stelsel blijven provincies en gemeenten verantwoordelijk voor de VTH-taken. Zij zijn het bevoegd gezag. De omgevingsdiensten bundelen de VTH-taken op het gebied van milieu en voeren in ieder geval de basistaken uit. Provincies en gemeenten kunnen ervoor kiezen om meer taken bij de omgevingsdienst neer te leggen.

Het VTH-stelsel ontwikkelt zich

Uit een recente evaluatie blijkt dat er een landsdekkend en pluriform stelsel van omgevingsdiensten is. “De omgevingsdiensten zijn niet meer weg te denken bij de uitvoering van VTH-taken” (Berenschot, 2017). Er moet echter nog veel werk verricht worden. Zo verschillen gemeenten nog van inzicht over de exacte afbakening van het basistakenpakket.

Het Besluit VTH is een belangrijke mijlpaal

Het Besluit VTH is per 1 juli 2017 opgenomen in het Besluit omgevingsrecht (Bor). Dit wijzigingsbesluit legt de afspraken vast die de Rijksoverheid, de provincies (IPO) en gemeenten (VNG) over de basistaken hebben gemaakt. Het Besluit moet helderheid geven rond de invulling van het basistakenpakket en zo de concrete uitvoering van de VTH-taken verbeteren.

De praktijk blijft weerbarstig

Eind 2016 hadden de provincies alle basistaken overgedragen aan de omgevingsdiensten. Echter, gemeenten voeren bijvoorbeeld het asbesttoezicht nog regelmatig zelf uit. Naast onduidelijkheid over het takenpakket is een belangrijke reden hiervoor het willen behouden van expertise binnen de eigen organisatie (Berenschot, 2017).

Ondanks de feitelijke situatie, staat het basistakenpakket – met onder andere het asbesttoezicht op bedrijfsmatig saneren – nu definitief vast. Met het Besluit VTH zijn de basistaken van de omgevingsdiensten in de wet verankerd.

Bron: Berenschot. (2017). Evaluatie wet VTH. Op weg naar een volwassen stelsel.

Inrichtingenbestand

Voor gemeenten die alle milieutaken bij de omgevingsdienst hebben ondergebracht, is het eenvoudig. Het is niet nodig om het inrichtingenbestand te screenen en de bedrijven in te delen in basistaak / geen basistaak. Voor gemeenten die alleen de basistaken hebben ondergebracht bij de omgevingsdienst, is er werk aan de winkel. Ze zullen opnieuw inzichtelijk moeten maken welke milieuzaken naar de omgevingsdienst overgedragen moeten worden.

Bijlage ‘Het basistakenpakket, een overzicht van Exsin'

Exsin heeft een document opgesteld waarmee kan worden vastgesteld of een taak door de omgevingsdienst moet worden uitgevoerd.
Dit document kunt hier downloaden.

Exsin kan voor gemeenten of omgevingsdiensten inzichtelijk maken welke bedrijven onder de basistaken VTH vallen. Deze inventarisatie kan een belangrijke bijdrage leveren aan de besluitvorming over de benodigde formatie als gevolg van taakverschuivingen naar de omgevingsdienst. Wilt u hierover meer informatie? Neem dan contact op met Taede Wielstra (twielstra@exsin.nl / 06-83905595).